Romani (Çingene dili), Romanların konuştuğu dildir.Çingenece de denir. Romanların yaşadığı tüm ülkelerde konuşulur, ancak bölgeden bölgeye çok fazla değişiklik gösterir ve birçok çingene bu dili unutup yaşadıkları ülkenin dilini konuşmaya başlamıştır. Bu dil Hint-Avrupa dil ailesine mensuptur ve Romanlar Hindistan kökenli olduğu için Hint dilleriyle yakından akrabadır.

Çingeneler kendilerine Rom, dişil Romni, dillerine ise Romani der. Bir cins isim olan bu sözcük ‘adam, insan’ anlamına gelmekte olup, bugün hâlâ Hindistan’da rastlanan düşük bir kastın adı olan Sanskritçe Domba sözcüğünden türetilmiştir. Bu dilin eski ve artık ölü bir Hint dili olan Sanskritçeden (diğer Hint dilleri gibi) türediği sanılmaktadır. Bununla birlikte sözcük dağarcığında Yunanca Türkçe ve Farsça sözcükler de vardır.

Çoğu, yaşadıkları ülkenin dilini konuşur. Çingenece ile yaşadıkları yörede konuşulan dilin karışımı bir lehçe konuşanlar da vardır. Örneğin, Fransa'dakilerin bir bölümü ve Almanya'daki Çingeneler Romani ve Almanca karışımı bir dil konuşurlar. İngiltere ve Fransa'dakilerin başka bir bölümünün ise İspanyolca ile karışık bir lehçesi vardır. Bundan dolayı Çingene dili konuşulduğu yerlere göre farklılıklar gösterir.

Bazı Sözcükler ve Deyimler

Romani... İngilizce...Türkçe

Sastipe...Hello...Merhaba

Sad san?...How are you?...Nasılsın?

So kedes?...What are you doing?...Ne yapıyorsun?

Pachave tut...Thank you....Teşekkür ederim

Naj pala soste!...You're welcome!...Bir şey değil

Katar aves?...Where are you from?...Neredensin?

Sar buchhos tuke? / So si tjiro nav?...What's your name?...Adınız ne?

Me buchhov man o ......My name is... (masc.)...Benim ismim

Me buchhov man e ...My name is... (fem.)Benim ismim

Miro nav si o/e...My name is... (alternative)Benim ismim

Va...Yes...Evet

Na...No...Hayır

Tjiri familija si vi tusa?...Is your family with you?...Aileniz sizinle beraber mi?

Kaj djas?...Where are you going?...Nereye gidiyorsunuz?

Chi pachave tutI ...don't understand you...Sizi anlamıyorum.

Hacheres man?...Do you understand me?...Anladınız mı beni?

T'aves mansa...Come with me...Gel benimle

Ava kari...Come here...Buraya gel

Aynasız: Polis

Aru Kişi: İyi İnsan

Aguş: Çöp Çatan

Alık: Aptal

Aspenis: Konuşma

But Laçola: Defol Git

Bilan: Düğün

Baro: Delikanlı

Çingen: Göç Etmek

Çay: Genç Kız

Gaci: Kadın

Hafız Buke: Kalmadı

Keriz Etmek: Çalgı Çalmak

Kul: Pis Çoçuk

Kızan: Çocuk

Kalçavu: Aksi İnsan

Kofti: Yaramaz

Laçola: Kaç

Mariz: Dayak

Mayın: Araba

Mort Olmak: Ölmek

Muçavo Bul Laço: Güzel Kadın

Maro: Ekmek

Mazun: Zengin

Nanayköre: Yok

Naşlamak: Gitmek, Kaçmak

Pırnacos: Git

Pani: Su

Soylim: Uyumak

Sugar: Güzel

Sipsi: Sigara

Sipali: Para

Tahtakoz: Polis, Belediye Memuru

Ufti: Kalk

Uşlanmak: Cinsel Münasebet

Zongur: Kaba, Ayı Adam

Zanımak: Tanımak

Zekinmek: Yaklaşmak, Görmek