Blog Sitem
  Gulsehir Deyimler Atasozleri vs vs
 

Atasözleri

Kökleri geçmişte olan hayatın kurallarını öğretici nitelikteki özlü söz kalıplarıdır.

Nevşehir de halk arasında yaşatılan bazı Atasözleri şunlardır.

-Al zengin kızını döndersin anasını evine; al fakirin kızını döndersin anası evine.
-İyi kocan var gir oyna çık oyna; kötü kocan var gir ağla çık ağla.
-Tuzsuz koyun tuzlu koyunu yalaya yalaya bitirirmiş.
-Bitli baklanın kör alıcısı olur.
-Çavuşüzümü ama terbiyesi kıt.
-Ayağını yorganına göre uzat.
-Misafir umduğunu deyil bulduğunu yer.
-Minareyi çalan kılıfını hazırlar.
-İtle çuvala gidilmez.
-İtle dalaşmaktan çalıyı dolanmak yeğdir.
-Dost acı söyler.
-Kapıda yetişen tosunun değeri olmaz
-Yattığı ahır sekisi çağırdığı İstanbul türküsü.
-Ağır taşı nel yel alır, ne sel alır.
-İte pastırma bekletilmez.
-Acele ile menzil alınmaz.
-Acıkan doymam, susayan kanmam sanırmış.
-Açık ağız aç kalmaz.
-Aş buldun düş, iş buldun sıvış.
-Yuvarlanan taş yosun tutmaz.
-Fukaranın şaşkını beyaz giyer kış günü.
-İki kaynar bir coşar, Güzelin aşı tez bişer.
-Akıllı işini görür deli başını bekler.
-Tavuk deşindiğinden deli düşündüğünden belli olur.
-İstenmeden yenen aş, ya karın ağrıtır, ya baş.
-Kalabalıktan dilini, sofradan elini kısa tut.
-Büyük lokma yede büyük söz söyleme.
-Aç bırakma hırsız edersin; çok söyleme yüzsüz edersin.
-Kan toprağa akar.

Deyimler

Herhangi bir durumun, düşüncenin yerini alan birden fazla kelimelerin kendine özgü kurallarla birleşmesinden oluşan söz kalıplarıdır.

ÖRNEKLER :

-Horanta horağ eymek : Aileyi disipline etmek.
-Aşşığı kurşunlamak: Şansı yaver gitmek.
-İt izini kurt izine karıştırmak: İşin içinden çıkılmaz hal alması.
-Ayağı ağır olmak: Elinden iş çıkmamak.
-Alımını almak:Zor duruma düşmek, dersini almak.
-Asker bavulu gibi süzülmek: Derin düşüncelere dalmak.
-Ekmeğini taştan çıkarmak:Gayretli olmak.
-Sırrım sırım sırınmak: İnceden inceye hazırlanmak, yerine getirmek.
-Kulakasma: Boşverme, önemsememe.
-Şakkabak: Anlından saçları dökülmüş kimse.
-Ödü sıtmak : Çok korkmak.
-Sap yiyip saman sıçmak: Çelişkili tutarsız konuşmak

Bilmeceler

Örnek Bilmeceler :

Başını hotoz takar
Saçını topuz yapar
Hem yeraltında yaşar
Hem yerüstünde yaşar
Ne satanı ağlatır
Ne alanı ağlatır
Kesen kasabı ağlatır
Yüreğini dağlatır. (SOĞAN)

Topal hatun anası var
Beli bükük babası var
Allah delisi oğlu var
Cihan güzeli kızı var (ÜZÜM)

Sarısı safran gibi
Karası kaftan gibi
Boynu düdük gibi
Biz onu yedik gibi (CİĞERLER)

Aklaya yüzünde
Kıvrım bakan yuvası
Oniki yumurtası
İki çıkar yavrusu ( DİNİ BAYRAM)
 

Aldır arabası
Yeşildir kabesi
Bunu bilmeyen
Eşek sıpası (DOMATES)

İçi taş, dışı taş
Ha dolaş, ha dolaş (MİNARE)

Bir tabak nar
Etrafı kar
Buyursun hünkar (MANGAL)

Fil Fillici
Burnu eğrice ( NOHUT)

Bir oğlum var etten
Bacakları metten
Şimdi gelir görürsün
Güle güle ölürsün (KURBAĞA)

İki çubuk bir makas
Hokkabazmı hokkabaz (LEYLEK)

Dualar

Herhangi bir olaya, kişiye ve topluma karşı duyulan iyilik hisleri neticesinde olumluya yönelik söylenmiş dilekçelerdir. Dualarda dini etkilenme oldukça fazladır. İyilik dileklerinde bulunurken, her şeyi vareden büyük yaratıcının yardımlarına müracaat edilir. Bu sebepledir ki duaların içerisinde “ ALLAH “ kavramı çokça yeralır.

Nevşehir halkından tespit olunan bazı dualar:

-Berhudar ol evladim

Allah ele etege dusurmesin

Allah birini bin etsin.
-Allah ne muradın varsa versin.
-Yine bu bayramlara erişesin.
-Allah gönendirsin.
-Allah başakadar etsin.
-Toprak diye tuttuğun altın olsun.
-Allah ağız tadıyla yedirsin.
-Allah binbir bereket versin.
-Düşmanın ömrü bu o kadar olsun.
-Allah geçim düzen versin.
-Allah korktuğundan korusun.
-Allah ne onlara düşürsün, ne yokluğunu göstersin.
-Allah geride kalanlara uzun ömür versin.
-Allah koruduğunu kurtarsın.
-Ellerine ayaklarına sağlık.
-Ellerin dert görmesin.
-Nur içinde yat.
-Makamın cennet olsun.
-Hızır yoldaşın olsun.
-Allah Kabeler kısmet etsin.
-Geçmişlerinin ağzında bulunsun

BEDUALAR

Başına taş düşsün..
Boyun bosun devrilsin.
Elin kolun kirilsin
Cigerine inmeler insin
Cigerine ingiler insin.
Ocagin kurusun
Boyu devrilesice
Dul evlere duvaksiz var insallah
Babanin pekmez canagi kirilsin
Siracali
- Evine baykuşlar dünesin.
-Kapına kara kilit asılsın.
-Sidiğin dursun.
-Ocağına itler kunnasın.
-Tepene yıldırım insin.
-Gözlerin kör olsun.
-Yoluna karaduman çöksünde gelemez ol.
-Kesenin ağzı bol, dibi delik olsun.
-Tefin dirilsin.
-Ekmeğin tavşan, sen tazı ol koş koş tutama.
-Yüzünü sıraca yesin.
-Dizin dizin sürün.
-Sabaha kadar şişe kal.
-İki yakan bir araya gelmesin.
-Allah şöyle pabucun ayağına, takkem başına olsun.
-Allah belanı versin.
Allah seni kahretsin
-Allah, döküle kal.
Allah’ ın gazabına uğra.
-Tutmazına uğra.
-Eline koluna inme insin.
-Boyun devrilsin.
--Gidişin olsunda, gelişin olmasın.
--Kanın altına ılgıt ılgıt aksın.
 

İnanışlar

-Köpek uluması, uğursuzluğa yorumlanır.

-Baykuş ötmesi, uğursuzluk işaretidir.Üzerinde öttüğü evde ölü çıkacaktır

-Kulak çınlaması, bir kişinin anılmakta ve çekiştirilmekte olduğuna işaret kabul edilir.

-Göz seyrilmesi, sağ göz seyrilmesi hayra, sol göz seyrilmesi ise şerre yoğrulur.

-Avuç içinin kaşınması, sağ para geleceğine, sol para gideceğine işaret sayılır.

-Ayak altının kaşınması,yolculuğa işaret sayılır.

-Gece aynaya bakmak gurbete gitmeye yorulur.

-Gece vücudun herhangi bir yerinden diken çıkarılırsa, o dikenin ileri bir zamanda eve gelin olarak geleceğine inanılır.

-Gece sakız çiğnemek ölü eti çiğnemek anlamındadır.

-Perşembe gecesi iş görünmez, çünkü ertesi günü cumadır.

-Salı günü işe başlanmaz, eğer başlanırsa o iş uzun sürer.

-Nisan yağmuru, un, bulgur vb. yiyeceklere serpilirse bereketli olacağına inanılır.

-Çocuğun elinin bağı olarak uyuması, kısmetinin kesileceği şeklinde yorumlanır.

-Çocuğun emekleyerek yürümesi, eve misafirin geleceğine yorumlanır






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
E-mail adresiniz:
Siteniz:
Mesajın:

 
  Bugün 184 ziyaretçikişi burdaydı!